Dinsdagboek / Leo Platvoet

[ Start ] [ Contact ] [ Sitemap ] [Zoeken]

 

Odyssee Reisgidsen

Monarchie & Republiek 

Herman Gorter

GroenLinks

Een Ander Nederland

Gepubliceerde artikelen

Dualisme

Zuidelijke Kaukasus

Dinsdagboek

Eerste Kamer

Raad van Europa

Emancipatiemachine

Stappen door de Nieuwe Stad

PSP

Reisverslagen

BMC

 

 

Dinsdagboek: september 2006

 

Dinsdag 26 september 2006

Het is weer eens een aaneenschakeling van korte en lange vergaderingen. Fractievergadering, fractievoorzitters, commissies en ook de plenaire vergadering, waar o.a. een wetsvoorstel m.b.t. de provinciale risicokaart aan de orde is. 

Een paar fragmenten uit mijn bijdrage aan dit korte debat:

'Dit wetsvoorstel geeft de minister de bevoegdheid om in te grijpen in de risicokaart van de provinciale overheid als onderdeel van de strijd tegen terrorisme. De risicokaart is er gekomen na de evaluatie van de vuurwerkramp in Enschede zodat burgers meer inzicht krijgen in de risico's die in hun eigen woonomgeving zich kunnen voordoen, zoals opslagplaatsen van gevaarlijke stoffen, chemische bedrijven enz. De provincies zijn aan de slag gegaan met de risicokaart en hebben deze op hun websites gepubliceerd.' 

'De minister wil met deze wet de informatie op de risicokaart nu inperken om kwaadwillenden niet te faciliteren, zoals het in de toelichting op de wet wordt omschreven. Hoe reŽel en preventief is dit? Draagt deze wet daar aan bij? Wij plaatsen daar onze vraagtekens bij in deze tijd van satellieten, internet, Google Earth en Google Map. Je kunt de hele wereld op het internet afstropen, je kunt heel gedetailleerde informatie verkrijgen. Bezien vanuit het oogpunt van de dreiging van terrorisme, snijdt deze maatregel dan ook geen hout. In de toelichting op de wet staat dat informatie op het internet kan worden ingeperkt, maar dat op het provinciehuis of het gemeentehuis op verzoek door burgers de informatie alsnog kan worden verkregen. Wat moet ik mij daarbij voorstellen? Kan iedereen op het provinciehuis toch deze informatie krijgen? Zo ja, wat is dan de logica van de beperking van de toegankelijkheid via de digitale kaart? Het mag duidelijk zijn dat GroenLinks het nut van dit wetsvoorstel ontgaat. '

In het debat moest minister Remkes ook wel erkennen dat deze wet nou niet bepaald het speerpunt was in de strijd tegen het terrorisme, maar dat het gevaar van een terroristische dreiging wel reŽel was en dat de risicokaart hen daarbij van dienst kon zijn. Ik kon niet de neiging onderdrukken om op te merken dat de steun van de Nederlandse regering aan het beleid van Bush inzake Irak een grotere bedreiging vormt dan de risicokaart. Tijdens het debat rees de vraag of mensen die de risicokaart kwamen inzien zich moesten identificeren:

De heer Platvoet (GroenLinks): Het is mij niet geheel duidelijk of je dan naar het gemeentehuis of het provinciehuis kunt gaan. U zei dat je naar het bevoegd gezag kon gaan om het in te zien. Betekent dit dat je je moet identificeren? Wordt het gewoon ter inzage gelegd in de publieke leeskamer, die elk provinciehuis of gemeentehuis behoort te hebben? Wat moet ik mij daarbij voorstellen?

Minister Remkes: Volgens mij bestaan er op dat punt geen voorschriften. Ik ga ervan uit dat u de benodigde informatie gewoon krijgt als u die bij de balie opvraagt. Volgens mij zijn er geen voorschriften voor de manier waarop provincies of gemeenten daar in de praktijk mee omgaan. Uw naam hoeft volgens mij ook niet te worden genoteerd.

Ik ga er van uit dat gemeenten en provincies dit in hun oren knopen.

Overigens werd het wetsvoorstel aangenomen; alleen GroenLinks en SP stemden tegen.

(Hieronder een verslag van mijn bezoek aan Nagorno Karabakh en AbkhazŽ voor de Raad van Europa, van 17-22 september 2006)

Zondag 17 september 2006

Om een uur of vier 's morgens land ik op de luchthaven van Yerevan, de hoofdstad van ArmeniŽ. Het is een weerzien in korte tijd want in juni was ik hier ook al. De reden is dezelfde: verzamelen van informatie voor mijn rapport over vermiste personen in de Zuidelijke Kaukasus, dat ik voor de Raad van Europa schrijf. Tijdens mijn eerste bezoek deed ik Yerevan, Tiblisi (GeorgiŽ) en Baku (Azerbeidzjan) aan. Klik hier voor mijn verslag van dit bezoek. Nu bezoek ik Nagorno Karabakh en AbkhaziŽ. de twee 'onafhankelijke' door niemand erkende mini-staten, waar de conflicten plaatsvonden, die de vermisten opleverden. Nagorno Karabakh heeft zich van Azerbeidzjan losgemaakt en AbkhaziŽ van GeorgiŽ.

Om ťťn uur 's middags vertrekken Mark Neville en ik per auto naar de hoofdstad van Nagorno Karabakh, Khankandi/Stepanakert (De eerste is de Azerbeidzjaanse naam, de tweede de Armeense). Een rit van een kleine vierhonderd kilometer door een praktisch verlaten landschap. Aanvankelijk een vlakke strook land met aan weerszijden bergruggen met besneeuwde toppen. Maar na 80 km klimt de weg langzaam maar zeker omhoog, de Vayot Dzor in, een ruig, kaal en grillig gebergte, met kronkelende ravijnen en steile toppen. Eenmaal in Nagorno Karabakh worden de ruige bergen bebost. De grensovergang is een farce: er wordt niet gecontroleerd. Af en toe passeren we een kudde schapen of koeien voortgedreven door heuse cowboys. De weg is redelijk en rustig. Veel Lada's en vooroorlogse vrachtwagens. We eten smakelijk in een onooglijk tentje langs de weg. Om zes uur komen we aan in Khankandi/Stepanakert. Een lelijke, verbrokkelde stad waar ongeveer veertigduizend mensen wonen. We checken in hotel Nairi in, een omgebouwde school, en rijden door naar het hoofdkwartier van het Internationale Rode Kruis (IRK), de enige internationale organisatie dier hier aanwezig is. Het hoofd van de missie, Djordje Drndarski, praat ons bij. Wij hebben hem ook tijdens ons eerste bezoek in juni ontmoet. Daarna gaan we eten in een restaurant. Keiharde muziek, maar goed eten. Djordjej vertelt in geuren en kleuren over dit mini-staatje, waar bijna 140.000 mensen wonen. Het is als een eiland. Iedereen kent elkaar, er is nauwelijks enig vertier, families vormen hart en ziel van het sociale weefsel.

Maandag 18 september 2006

Eerst gaan we naar het hoofdkwartier van het IRK, waar we met een van de oudgedienden van de staf praten, die sinds de oorlog werkt voor het IRK. Hij schetst een realistisch beeld van de voortgang en de problemen m.b.t. de implementatie van het mechanisme dat het IRK heeft ontwikkeld. Dat gaat als volgt. Zowel het IRK als de autoriteiten hebben een lijst van vermisten. Eerst moeten deze twee geÔntegreerd worden tot ťťn betrouwbare lijst. Daarna gaan speciaal getrainde mensen met een uitgebreide vragenlijst bij de nabestaanden langs om zoveel mogelijk gegevens over de vermisten te verkrijgen. Dan worden de graven in kaart gebracht en stoffelijke resten opgegraven en zo mogelijk geÔdentificeerd. Omdat het een conflict is waar drie partijen bij betrokken waren (Azerbeidzjan, ArmeniŽ en Nagorno Karabakh) moet dit mechanisme ook nog in samenhang worden ingevoerd, waarbij als complicerende factoren nog geldt dat ArmeniŽ en Azerbeidzjan geboren vijanden zijn en Azerbeidzjan Nagorno Karabakh niet erkent. Ga er maar aan staan! In Nagorno Karabakh zit het IRK in de eerste fase, het ineen schuiven en betrouwbaar maken van de lijsten van vermisten, maar voor de volgende stappen worden de noodzakelijke voorbereidingen getroffen. Vervolgens gaan we op bezoek bij de onder-minister van Buitenlands Zaken. Deze bezweert ons dat zijn regering zal meewerken aan een oplossing van dit menselijke drama, zonder politieke spelletjes te spelen of voorwaarden vooraf te stellen. Dit klinkt goed, maar tegelijkertijd uit hij de ene beschuldiging na de andere aan het adres van Azerbeidzjan. Hij steekt ook niet onder stoelen of banken dat zijn land naar internationale erkenning hunkert. Ik maak hem duidelijk dat de Raad van Europa daar geen gehoor aan zal geven en dat hij de vermisten ook niet als middel moet gebruiken om dat  af te dwingen. Na afloop filosofeer ik met Mark gekscherend over een nieuwe internationale organisatie van niet-erkende landen, zoals TransnistriŽ, Zuid-OssetiŽ, AbkhaziŽ en Nagorno Karabakh, die elkaar natuurlijk wel moeten erkennen. Lijkt me een intrigerende klus om secretaris-generaal van zo'n club te zijnÖ

    

Hotel Nairi                                                                        Shushi

We spreken ook nog even met een parlementariŽr, maar dat mag geen naam hebben. Het parlement telt weliswaar 33 leden (let op, bestuurlijke vernieuwing: 11 worden proportioneel gekozen en 22 volgens het districtenstelsel), maar het komt misschien een keer per maand bij elkaar. Een fake parlement in een fake staat.

We lunchen in een spiksplinternieuw restaurant, dat in handen is van de minister van Publieke Werken, dus of hier zuivere koffie wordt geschonken...

Daarna gaan we naar de belangenorganisatie van vermisten. Ze hebben een eigen onderkomen, inclusief een museum. We krijgen een rondleiding van de grote inspirator van deze club. Veel zwart-wit portretten van vermisten, persoonlijke eigendommen, krantenknipsels enz. Daarna een gesprek met ongeveer vijftien, meest oudere, vrouwen, en twee mannen, die nog steeds hopen op de terugkeer van hun zoon of man. Ik moet ze teleurstellen, wij komen hier niet om zelf te zoeken, maar om er voor te zorgen dar de mensen die het hier voor het zeggen hebben en zij die er van verstand hebben aan de slag gaan. Bovendien, zo voeg ik er aan toe, als dat gebeurt zal blijken dat praktisch alle vermisten dood zijn. Het is geen gemakkelijke boodschap, maar hij lijkt te worden begrepen. 's Avonds gaan we uit eten met het hoofd van de IRK-missie in een groot kitscherig restaurant; ook al nieuw. Kebab, salade, brood en kaas, weggespoeld met Armeense wijn en Russische wodka, terwijl verderop een tiental Karabakhiís urenlang dansen op muziek uit de regio in een verder leeg restaurant. Een surrealistische sfeer.

Dinsdag 19 september 2006

Eerst gaan we met de stevige terreinwagen van het IRK naar Shushi, een hooggelegen stad 9 km ten zuiden van K/S. De fourwheeldrive is nodig, omdat Shushi in de frontlinie lag van de oorlog. Het was voor 1990 een mooie, oude stad met een Azeri-meerderheid. Tijdens de oorlog werd er hevig met raketten heen en weer geschoten tussen de Armenen in Khankandi en de Azeri's in Shushi, die de kerk op de rand van de berg als wapenarsenaal gebruikten. We rijden langzaam omhoog over een weg vol gaten. Links en rechts staan uitgebrande flats en ruÔnes van wat ooit sierlijke gebouwen waren. Hier en daar lopen mensen op straat. Voor de oorlog was Shushi een levendige universiteitsstad met 25.000 inwoners, nu zijn het er een paar duizend. Ze leven hier in erbarmelijke omstandigheden. Een paar uur in de week werkt de waterleiding. De meesten wonen in kapotte huizen die met allerlei noodgrepen enigszins bewoonbaar zijn gemaakt. We rijden door tot het oude centrum, waar de twee moskeeŽn met hun minaretten overeind staan.

Na dit overtuigende bewijs van de verschrikkingen van oorlog, gaan we met de gewone auto terug naar Yerevan, dezelfde rit als zondag, maar dan andersom. En dan ziet het er toch weer anders uit. In Yerevan houden we een uur pauze. Daarna verder naar de grens met GeorgiŽ door een steeds fraaier landschap. Vanaf Vanadzor slingert de weg de beboste bergen in, door een honderd kilometer lange kloof, vergezeld door een snel stromende rivier. Regelmatig staan er enorme, verlaten fabrieksgebouwen langs de rivier. Mensen lopen langs de weg vruchten te pukken, om ze vervolgens te koop aan te bieden. Schapen en varkens scharrelen in de berm. Oude vrachtwagens en taxibusjes proberen kreunend de hellingen te nemen en menig oude auto staat met open motorkap een luchtje te scheppen.

Bij de grens, worden we opgewacht door een auto van het parlement van GeorgiŽ. Anderhalf uur later rijden we Tiblisi binnen. Het is al donker. We hebben vandaag zo'n 700 kilometer dwars door de Kaukasus gereden. Onvergetelijk, maar vermoeiend.

Woensdag 20 september 2006

Vroeg op. Te vroeg, want ik zie over het hoofd dat zelfs over de tijd in de Kaukasus geen eensgezindheid bestaat: het is in GeorgiŽ ťťn uur vroeger als in ArmeniŽ en Azerbeidzjan. We vliegen vanmorgen in twee etappes naar de republiek AbkhaziŽ, de afgescheiden regio van GeorgiŽ, die evenals Nagorno Karabakh door niemand wordt erkend. We vliegen erheen met de VN, eerst met een klein propellervliegtuig en daarna met een helicopter, die ons naar de hoofdstad Sokhumi brengt. Het zijn twee enerverende vluchten van elk vijftig minuten die op een bescheiden hoogte Ėduizend meter- een uitgetekend zicht bieden op de zeer afwisselende landschappen van GeorgiŽ, dat op een knooppunt van klimaatzones ligt. Woestijn, kale bergen, beboste heuvels, vruchtbare vlaktes, rotspartijen, natte rivierdelta's en de Zwarte Zee trekken aan het oog voorbij. Het verlaten vliegveld van Sukhumi is van een ongekende, vergane schoonheid. Met een VN-busje worden we naar de VN-compound gebracht, waar we overstappen in een IRK-4wd. 

Al snel is te zien waarom GeorgiŽ er alles aan doet om AbkhaziŽ terug te krijgen. het is een bijzonder fraai, groen en vruchtbaar land met een subtropisch klimaat, vorstelijk gelegen aan de Zwarte Zee, met Sukhumi als een veel door Russen bezochte badplaats. De Russen worden -terecht- door GeorgiŽ als de kwade genius achter de afscheiding gezien. Sukhumi is overigens een paradijselijk oord. Brede lanen, weinig auto's, veel oude gebouwen, en een schier eindeloze zeeboulevard. En dat alles ligt in een soort stadsbos: een groenere stad is er op deze wereld niet te vinden. Natuurlijk, de straten zitten vol gaten, de ook in grote getale aanwezige flatblokken verkeren vaak in erbarmelijke staat en de oorlog laat nog overal zijn littekens achter. Maar ontegenzeggelijk heeft de stad charme. En wat een verschil met Nagorno Karabakh, dat wegkwijnend in de bergen ligt, slecht bereikbaar en weinig bezocht.

Het IRK is gevestigd in een paviljoen op het uitgestrekte terrein van een Russisch sanatorium, dat zich langs zee uitstrekt. We worden allerhartelijkst ontvangen door het hoofd van de missie, Zarvan Raniero Owsia, een geestig, maar scherp formulerende Italiaan van Iraanse afkomst. Na een Abkhaanse lunch praten we met de voorzitster van de 'Moeders van AbkhaziŽ', Guli Kichba, zelf moeder van een vermiste zoon. Zij is zeer ter zake en is blij met de inspanningen van de Raad van Europa. Ze bekritiseert zowel de geringe inzet van haar eigen regering als de weinig coŲperatieve houding van GeorgiŽ. Onze volgende gesprekpartners zijn de enige twee leden van de staatscommissie voor de vermisten, die GeorgiŽ de volle laag geven. Iets te veel naar mijn smaak, want ook AbkhaziŽ, al is het veel kleiner en miskend door de wereldgemeenschap, doet niet wat binnen zijn -weliswaar beperkte- mogelijkheden ligt. Zo heeft ze de neiging om informatie en reeds ontdekte stoffelijke resten te willen uitruilen tegen hetzelfde van GeorgiŽ, iets wat volgens het internationaal recht niet mag. Daarna gaan we op bezoek bij twee families van vermisten. Eerst in een klein, vergeeld appartement in het centrum van Sukhumi, waar een bejaard echtpaar met kleinzoon ons ontvangt. De zoon/vader is al twaalf jaar vermist. Vele portretten van familieleden hangen aan de muur en staan in rijen van drie opgesteld op de TV, tafeltjes en de boekenkast. De familie kent een reeks van acteurs en zangers en is in AbkhaziŽ zeer bekend, zo wordt ons verzekerd. Daarna rijden we een kilometer of vijf de stad uit, de vruchtbare, groene heuvels in om halt te houden bij een fraai huis omgeven door een boomgaard, druivenranken een moestuin en een klein weitje. Ook hier een ouder echtpaar met hetzelfde trieste verhaal. De stemming wordt daarna wat vrolijker als ze ons trots rondleiden en de rijkdom van deze grond laten zien tot in hun schuur toe met zelfgemaakte wijn, vruchtencompote, augurken enz. Terug in het huis blijkt de tafel tot over de rand te zijn gedekt met een oogverblindend assortiment eten en drank uit eigen tuin. Uitgezonderd wellicht de gegrilde vogeltjes die met uitgespreide vleugeltjes op een bordje liggen. De spreekwoordelijke gastvrijheid is hartverwarmend. Er wordt getoast op van alles en nog war. Eerst de gatheer. Dan breng ik er een uit, op het echtpaar en ik spreek de hoop uit dat zij ooit komen te weten wat er gebeurd is met hun zoon zodat zij vrede hebben in hun hart.

Terug in de stad slenter ik nog wat in het donker over de eindeloze boulevard langs de Zwarte Zee. Er heerst een tijdloze sfeer van gestolde, vergane glorie. Jongeren die op terrasjes hangen, ouderen die heen en weer slenteren, ouders die hun kleuters op een muurtje laten lopen. En dat alles zonder een spoor van agressie.  

    

Een enkel gebouw is opgeknapt in Sukhumi, maar de meeste moeten daar nog op wachten.                                       

Donderdag 21 september 2006

Vandaag staan enkele 'de facto-autoriteiten' op het programma. Omdat  AbkhaziŽ niet wordt erkend is het in het internationale  politieke verkeer 'not done' om van regering of minister te spreken. Maar onmiskenbaar zijn er autoriteiten die feitelijk AbkhaziŽ besturen. We praten met mannen die premier of minister of foreign affairs op hun visitekaartje hebben staan. Ze laten er geen twijfel over bestaan dat AbkhaziŽ bereid is het internationale recht en de aanbevelingen van de Raad van Europa te volgen. Dat is begrijpelijk, want op die manier  proberen ze een stukje internationaal krediet op te bouwen dat zich ooit moet uitbetalen in erkenning. Althans dat hopen ze. Ze lijken zich het lot van de vermiste families aan te trekken en beloven zonder voorwaarden vooraf met de GeorgiŽrs te willen overleggen. Daarna bezoeken we de compound van de VN, die in AbkhaziŽ de naleving van het bestand volgt. We spreken met het hoofd van de missie die in een fraaie villa zetelt, ooit de datsja van de gevreesde rechterhand van Stalin, Beria, die in AbkhaziŽ is geboren. Het politieke onderhandelingsproces zit behoorlijk vast, zo wordt ons wel duidelijk. De families van de vermisten kunnen daar niet op wachten.

het laatste deel van de middag is vrij. Ik neem een duik in de schone, warme Zwarte Zee en zwerf met Mark door het weidse, groene centrum van Sukuomi, dat zowaar ook nog over een winkelstraat blijkt te beschikken. 's Avonds is er een etentje met een zeer gevarieerd gezelschap expats. Ze komen uit Litouwen, OekraÔne, ArmeniŽ, Zwitserland, Zweden, ItaliŽ, Frankrijk en ook Nederland. De een bezoekt gevangenissen en spoort de autoriteiten aan een humaan regime te voeren, de ander traint verpleegkundigen in het geven van fysiotherapie. Het Rode Kruis doet in AbkhaziŽ -erkend of niet- goed werk.

Vrijdag 22 september 2006

's Morgens nemen we met Zarvan uitgebreid alle resterende vragen en open einden door die na alle gesprekken resteren. Het bezoek aan AkhaziŽ en Nagorno Karabakh was bijzonder nuttig, omdat in deze gebieden het antwoord ligt op de vraag wat er met de vermisten is gebeurd. De terugtocht naar Yerevan gaat nu over de weg. Tot de grens met GeorgiŽ gaan we met een VN-busje. Het is een afgrijselijk slechte weg door een stille, groene natuur. Af en toe een dorp waar armoe heerst. De grens tussen Karabakh en GeorgiŽ bevindt zich in een niemandsland. Twee tanks, hekken en een lange brug over de Enguri-rivier markeren de overgang. Aan de andere kant worden we opgewacht door auto met chauffeur die ons in vijf uur naar Tiblisi scheurt. Het landschap blijft afwisselend, van vruchtbare laagvlaktes tot ruig gebergten. De duisternis valt in. 

 

Dinsdag 12 september 2006

Vandaag gaat de senaat in de weer met een van haar grootst passies: de gemeentelijke herindeling. De Eerste Kamer heeft een zekere reputatie op dit gebied. Zo vormen gemeentelijke herindelingvoorstellen een opmerkelijk groot deel van alle door de senaat verworpen wetten. Kwade tongen schimpen 'ja, dat durven ze weíll, maar als het echt belangrijk wordt geven ze niet thuis'. Daar zit wat in, maar er is meer. Het lokale of regionale element is sterk vertegenwoordigd, een onbewust effect van het feit dat provinciale staten de senatoren kiezen. Hoe het ook zij, vandaag staan een viertal herindelingen in Midden-Limburg op de agenda. En omdat ook in onze fractie het regionale element speelt voer niet ik, zoals gebruikelijk, maar collega Tof Thissen het woord, die uit Roermond komt en jarenlang hier raadslid en wethouder was. De publieke tribune is goed gevuld met burgemeesters en wethouders en ook de Limburgse tv is op volle oorlogssterkte uitgerukt om het eventuele breaking news pijlsnel in de Limburgse huiskamers te brengen. In de fractie is afgesproken dat Tof een uiterst kritisch verhaal houdt, want de meeste herindelingen zijn broddelwerk. Vooral de samenvoeging van Roermond en Swalmen moet het ontgelden. Volgens vriend & vijand lost het niets op. Roermond zou, als stedelijke centrumgemeente eigenlijk met beduidend meer randgemeenten moeten fuseren om een samenhang tussen takenpakket, draagvlak en democratische legitimatie te krijgen. Nu maken inwoners van randgemeenten wel gebruik van Roermondse voorzieningen maar dragen daar via hun gemeentelijke belastingen niet aan bij en hebben er als kiezer gen invloed op. Tof hield een uitstekend en gloedvol betoog. Ook bij andere partijen bleek een grote weerzin tegen met name de samenvoeging van Roermond en Swalmen te bestaan. Zij het vanuit verschillende gezichtshoeken. Voor het CDA was het onverteerbaar dat een sterke CDA-gemeente als Swalmen door het goddeloze Roermond zou worden opgeslokt. Voor de SP was het simpele feit dat veel bewoners van Swalmen tegen waren voldoende. VVD en PvdA zaten op de lijn van GroenLinks: samenvoeging lost niets op voor de grote stadsproblematiek. Het ziet er dus naar uit dat dit wetsvoorstel zal sneuvelen.

Het eind van het debat kan ik niet meemaken; om half zes vertrekt de Thalys naar Parijs, waar morgen door de Raad van Europa een hoorzitting wordt gehouden over prostitutie. Ik ben rapporteur voor dit onderwerp en moet dus aanwezig zijn. Voor de stemverhoudingen in de senaat maakt dit overigens niet uit, want daar wordt per fractie gestemd.

Dinsdag 5 september 2006

Het politieke  seizoen begint weer. Met een missionair minderheidskabinet, een langzaam steeds populair wordende Balkende, een vertwijfelde Bos, een immer populaire SP en een GroenLinks dat vrij stabiel in de peilingen ligt, maar zonder winstwaarschuwing. Ons conceptverkiezingsprogramma is gisteren gepubliceerd. Veel aandacht voor de individuele emancipatie, weinig voor de collectieve solidariteit.  Althans zo zou je het -slechte- voorstel kunnen bestempelen om de duur van de WW tot ťťn jaar te beperken. Maar goed, daar gaat het vandaag in de senaat natuurlijk niet over. Wel over de laatste stap in het wetgevingsproces om de verlofregeling voor politici bij zwangerschap en ziekte er door te regelen. Ik kan niet nalaten de nieuwe minister van bestuurlijke vernieuwing, Atzo NicolaÔ, er aan te herinneren dat hij de zesde minister op deze post is in de zeven jaar dat ik dit onderwerp 'doe'. Hoezo, het parlement een duiventil? Ik herinner hem eraan dat het debat over zwangerschapsverlof in 1987 is begonnen, toen Andrťe van Es -toen Tweede-Kamerlid van de PSP- zwanger werd en er geen passende vervangingsregeling was. De weg was dus lang, mede omdat er een grondwetswijziging voor nodig was. Het wetsvoorstel levert dan ook weinig debat op. In juridische kringen is nog wat stof opgewaaid, omdat een deel van het voorstel, de vergoedingen, een tweederde meerderheid verlangt, terwijl het principe, de vervanging, met een gewone meerderheid volstaat. Nu deze beide punten in ťťn wet zitten, moet deze met tweederde meerderheid worden aanvaard, waarbij het dus zo zou kunnen gaan dat die niet wordt gehaald, maar wel een gewone, waardoor ook het principe sneuvelt. Maar omdat ik het onwenselijk zou vinden als wel het principe, mar niet de vergoedingen aanvaard zou worden, zie ik geen bezwaar tegen de combinatie in ťťn wetsvoorstel. NicolaÔ deelt die redenering -en ook de andere partijen maken er verder geen punt van, zodat uiteindelijk iedereen gelukkig is.